فلسفه غرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، گروه فلسفه تعلیم و تربیت، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران.

2 استاد گروه فلسفه تعلیم و تربیت، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران.

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

4 دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین ابعاد و مؤلفه‌های معرفت‌شناسی انسان و دلالت‌های تربیتی آن بر اساس اندیشه و آراء امانوئل کانت انجام شده است. در پژوهش، برای گردآوری اطلاعات از تحلیل محتوای کیفی و الگوی استقرایی مایرینگ استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که در مورد معرفت‌شناسی انسان و استلزامات تربیتی آن، کانت بر مؤلفه‌های زیر تأکید دارد: نقش آگاهی، حواس، تجربه و فاهمه به‌عنوان منابع شناخت، توجه به ظرفیت تغییرپذیری انسان‌ها برای بهبود و تغییر وضع جامعه، نقش تجارب نسل‌های متوالی در تربیت انسان‌ها، شکل‌دهی عادات به‌طور تدریجی (نه دفعی)، حذف پاداش و تنبیه در تربیت و عدم اعتقاد بدان‌ها، اعتقاد به آزادی و طبیعت یکسان انسان‌ها و مخالفت با نخبه پروری و استثمار انسان‌ها، عدم نقش ارزش‌ها در امر تربیت، و مسئول دانستن انسان در مسیر تربیت خویش. نگرش کانتی به فلسفة تعلیم‌وتربیت، نگاهی مبتنی بر عمل به وظیفه است که نوعاً امری برخاسته از سرشت عقل عملی و وجدان پاک انسانی است؛ او به جایگاه رفیع تربیت و اینکه انسان‌ها دارای ظرفیت و استعداد تربیت شدن هستند، اعتقاد دارد. البته نگاه کانت ‏به انسان، نگاهی انسان‌مدارانه و غیردینی است؛ او انسان را موجودی ارزشى و دینى به‌حساب نمی‌آورد و بنابراین، جهت‌گیری تربیتی وی را نیز نمی‌توان در قالب رویکردهای ارزشی تفسیر کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An Explanation of the Scope of Human Epistemology and its Educational Implications in Immanuel Kant's Thought

نویسندگان [English]

  • Khodakram Kohan 1
  • Ahmad Hashemi 2
  • Abbas Goltash 3
  • Aliasghar Mashinchi 4

1 Ph.D. Student, Department of Educational Philosophy, Lamerd Branch, Islamic Azad University, Lamerd, Iran.

2 Professor, Department of Educational Philosophy, Lamerd Branch, Islamic Azad University, Lamerd, Iran.

3 Associate Professor, Department of Educational Philosophy, Marvdasht Branch, Islamic Azad University, Marvdasht, Iran.

4 Associate Professor, Department of Educational Philosophy, Lamerd Branch, Islamic Azad University, Lamerd, Iran.

چکیده [English]

This study aimed to clarify the aspects of human epistemology and its educational implications within Immanuel Kant's philosophical framework. The researchers utilized descriptive qualitative content analysis, specifically employing MAYRING's inductive model to collect information. After analyzing the data, the obtained findings revealed that regarding human epistemology and its educational implications, Kant emphasizes the role of consciousness, senses, experience, and reason as sources of knowledge. The research highlights the recognition of human beings' capacity for change, aiming to improve individuals within the process of societal transformation. It underscores the role of experience as a source of knowledge and the contribution of successive generations' experiences in human upbringing, gradual habit formation instead of abrupt elimination, the elimination of rewards and punishments in education, skepticism towards them, equality and sameness of human freedom and nature, resistance against elitism and human exploitation, and the non-influence of values in education. It emphasizes the responsibility of individuals in their educational journey. Kant's perspective on the philosophy of education is based on fulfilling one's duty, which essentially stems from the practical reason and pure conscience of every human being. Regarding education, Kant believes in the elevated position of education and the potential and educability of human beings. It is important to note that Kant's perspective on human beings is humanistic and non-religious. He does not consider humans as inherently valuable or religious beings. Therefore, his educational orientation cannot be interpreted solely through ethical approaches.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human epistemology
  • educational implications
  • Kant
  • recognition
آقاسی، آناهیتا؛ بنی­هاشمی، سیدمحسن؛ عقیلی، سیدوحید (1400) «تحلیل مضمون هویت فرهنگی در اندیشه آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای»، فصلنامه علمی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، سال 11، شمارة 2، ص176ـ155. ##
باقرزاده مشکی‌باف، محسن (1401) «نسبت فلسفه اخلاق کانت با زوال اندیشه سیاسی در فلسفه او»، پژوهش‌های فلسفی‌ـ‌کلامی، سال 24، شمارة 1، ص136ـ113.##
بهرامی فارسانی، علی؛ شمشیری، محمدرضا؛ سعادتمند، زهره (1401) «پیامدها و موانع دستیابی به فضیلت اخلاص از دیدگاه علامه محمدتقی جعفری»، سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، سال ۶، شمارة ۳، ص28ـ۱۹.##
بهشتی، سعید؛ نیکویی، روشنک (1388) «تحلیل و نقدی بر فلسفه تربیتی کانت، با تأکید بر نظریه تربیت اخلاقی وی»، نشریه علوم تربیتی، سال 5، شمارة 3، ص85ـ68.##
خسروپناه، عبدالحسین؛ میررضایی، رضا (1389) «چیستی انسان شناسی»، انسان‌پژوهی دینی، شمارة 24، ص67ـ35.##
راموز، محبوبه؛ شریف‌زادگان، حسین (1398) «بررسی تطبیقی مبانی تربیتی کودکان از دیدگاه روسو و کانت»، فلسفه تحلیلی، شمارة 35، ص94ـ75.##
روحانی راوری، مرتضی؛ طالب­زاده، سیدحمید (1390) «انسان‌شناسی در اندیشه کانت»، متافیزیک، شمارة 11، ص88ـ73.##
روحانی راوری، مرتضی (1399) «رابطۀ ایمان و معرفت در اندیشۀ کانت»، متافیزیک، شمارة 30، ص152ـ147.##
زالی، مصطفی؛ اخگر، بهنام (1400) «ارادة نیک و واقع‌گرایی اخلاقی در فلسفه اخلاق کانت»، دوفصلنامۀ علمی هستی و شناخت، سال 8، شمارة 2، ص107ـ87. ##
سعادتی خمسه، اسماعیل (1390) «ارزیابی انتقادی از انسان‌شناسی پراگماتیکی کانت»، پژوهش‌های فلسفی، سال 5، شمارة 8، ص57ـ16.##
شفیعی سروستانی، اسماعیل (1375) «تعلیم و تربیت»، ماهنامه موعد، شمارة 1، ص23ـ7.##
صبری، علی؛ علوی، محمدکاظم (1395) «رابطه سعادت و فضیلت از دیدگاه ارسطو و فارابی»، الهیات تطبیقی، شمارة 16، ص114ـ101.##
عبدالله‌نژاد، محمدرضا؛ رفیقی، سمیه (1393) «نقش انسان‌شناسی در فلسفۀ اخلاق کانت»، تأملات فلسفی، شمارة 13، ص52ـ33.##
فاضل‌زاده، فاطمه؛ صمدیه، مریم (1401) «تبیین رویکرد کانت نسبت به مفهوم وجود در دوره پیش از نقادی»، فصلنامه فلسفه غرب، شمارة 1، ص74ـ95.##
کاردان، محمدعلی (1381) سیر آراء تربیتی در غرب، تهران: سمت.##
کانت، امانوئل (1386) تعلیم و تربیت، ترجمة غلامحسین شکوهی، تهران: دانشگاه تهران.##
کانت، امانوئل (1370) تمهیدات، ترجمة غلامعلی حداد عادل، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.##
ماهروزاده، طیبه (1389) فلسفه تربیتی کانت، تهران: سروش.##
مشکی‌باف، فاطمه؛ خزاعی، زهرا؛ لگنهاوزن، محمد (1402) «بخت معرفتی و معرفت‌شناسی ضدبخت از منظر دانکن پریچارد»، پژوهش‌های فلسفی‌ـ‌کلامی، سال 25، شمارة 2، ص32ـ5.##
مظاهری، رقیه؛ اعوانی، شهین (1401) «مناسبات «کرامت» و «آزادی انسان» از منظر کانت»، حکمت و فلسفه، شمارة 71، ص208ـ185.##
هشیار، یاسمن؛ کلیدری، اکرم (1401) «کانت و عمل اخلاقاً نادرست؛ جمع بین رأی حکیمین»، غرب‌شناسی بنیادی، سال 12، شمارة 2، ص305ـ289.##
هوشنگی، حسین (1401) «جایگاه رسالة استادی در فلسفه نقدی کانت»، کاوش‌های عقلی، شمارة 1، ص25ـ15.##
Frierson, P. R. (2011) Freedom and Anthropology in Kant's Moral Philosophy, Cambridge University Press. ##
Kant, I. (2002) Groundwork for the Metaphysics of Morals, ed. by J. B. Schneewind, Yale University Press. ##
Louden, R. B. (2006) “Applying Kant's Ethics: The Role of Anthropology”, in G. Bird (ed.), A Companion to Kant, Oxford: Blackwell, pp. 350-363. ##
Mayring, P. (2004) “Qualitative Content Analysis”, A Companion to Qualitative Research, vol. 1, no. 2, pp. 159-176. ##
Watkins, E. (2005) Kant and the Metaphysics of Causality, Cambridge University Press. ##
Webb, S. (2020) “Interpreting Kant in Education: Dissolving Dualisms and Embodying Mind-Introduction”, Journal of Philosophy of Education, vol. 54, no. 6, pp. 1494-1509. ##
Wilson, H. L. (2007) Kant's Pragmatic Anthropology: Its Origin, Meaning, and Critical Significance, State University of New York Press. ##
Xu, K. & Wang, X. (2021). “John Dewey vs. Confucius: Similarities and Differences in Their Educational Thoughts”. 3rd International Seminar on Education Research and Social Science, ISERSS, 2020. ##
Yarali, B., Fahim, M. & Jafari, M. (2023) “Free Will as a Fundamental Basis of Moral Action According to Mulla Sadra and Kant”, International Journal of Ethics and Society, vol. 5, no. 1, pp. 13-19. ##