فلسفه غرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفة تعلیم و تربیت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان

چکیده

پرورش قوای عقلانی و تقویت تفکر انتقادی از لوازم تعالی انسان‌ها و مورد توجه اندیشمندان و سیاست‌گذاران جوامع مختلف بوده و هست. هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه تفکر انتقادی در اندیشه‌های تربیتی پست‌مدرن است. برای دست‌یابی به این هدف، از روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی استفاده شده است. قلمرو پژوهش، تمامی اسناد و منابع مرتبط با پست‌مدرنیسم بود و تحلیل و بررسی به‌صورت هدفمند و گزینشی تا رسیدن به اشباع نظری، صورت پذیرفت و گردآوری داده‌ها به‌صورت اسنادی انجام شد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که پست‌مدرنیست‌ها در اهداف آموزشی، بر تربیت شهروند نقاد و دموکراتیک، و در روش تدریس، بر گفت‌وگوی نقادانه تأکید دارند. از منظر آنها، یادگیری مشارکتی است و رابطۀ معلم و دانش‌آموز، به‌صورت افقی بوده و برنامۀ درسی در بر دارندۀ مسائل مربوط به دانش و قدرت، هویت، سیاست فرهنگی و نقد اجتماعی و بازخوانی متون و روایت‌ها است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Clarifying the Place of Critical Thinking in Postmodernist Educational Ideas

نویسندگان [English]

  • Mahin Hesari 1
  • RezaAli Nowrozi 2
  • Jaber Eftekhari 1

1 PhD Student in Philosophy of Education, University of Isfahan, Isfahan, Iran

2 Associate Professor, Educational Sciences Department, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Iran

چکیده [English]

Cultivating intellectual powers and strengthening critical thinking are essential to human excellence and are of interest to thinkers and policymakers of different societies. Therefore, the present study aims to examine the place of critical thinking in postmodern educational ideas. A descriptive-analytical method has been used to achieve this goal. The scope of the research was all the documents and sources related to post-modernism, and the analysis and investigation were carried out in a targeted and selective manner until the theoretical saturation was reached, and the data collection was done in the form of documents. The research results show that postmodernists emphasize critical and democratic citizen training in educational goals and critical dialogue in teaching methods. From their point of view, learning is collaborative the relationship between teacher and student is horizontal, and the curriculum includes issues related to knowledge and power, identity, cultural politics, social criticism, and rereading of texts and narratives.

کلیدواژه‌ها [English]

  • critical thinking
  • education
  • post-modernism
آپیگنانسی، ریچارد (1397) پست مدرنیسم (قدم اول)، ترجمه فاطمه جلالی سعادت، تهران: شیرازه کتاب ما.##
ابراهیم، احترام؛ حیدری، محمدحسین؛ گلستانی، سیدهاشم (1400) «واکاوی صلاحیت­های حرفه­ای معلمی از منظر رویکرد پست­مدرن به­منظور ارائه الگو»، پژوهش­های مدیریت آموزشی، شمارة 49، ص242ـ225.##
جانسون، بورک آر.؛ کریستنس، لاری (1395) پژوهش آموزشی: رویکردهای کمی، کیفی و ترکیبی، ترجمه صبا حسنوندی، علیرضا کیامنش، رضا فتحی، مریم محسن‌پور، مریم دانای‌طوسی و نیلوفر اسمعیلی، تهران: علم.##
حسینی، علیرضا (1390) «تفکر انتقادی»، رهنامه پژوهش، شمارة 10، ص45ـ44.##
خدادادی، قاسم؛ رضائی، محمدهاشم (1397) «بررسی جایگاه تفکر انتقادی در دیدگاه یورگن هابرماس و ارائه دلالت­های ضمنی و تربیتی آن برای توسعة نظام­های آموزشی»، پژوهش در نظام‌های آموزشی، ویژه‌نامة دورة 12، ص730ـ711.##
دهباشی، مهدی؛ جعفری، ابراهیم؛ محمودی، محمدتقی (1386) «تعلیم و تربیت پسامدرن از دیدگاه جیرو»، دانش و پژوهش در علوم تربیتی، شمارة 16، ص18ـ1.##
رضائی، مهدی (1393) «نقد و جایگاه نقش معلم در اندیشة تربیتی پست مدرنیسم»، مطالعات تحول در علوم انسانی، شمارة 3، ص74ـ47.##
رورتی، ریچارد؛ لاکلائو، ارنستو؛ گریچلی، سایمون (1385) دیکانستراکشن و پراگماتیسم، ترجمه شیوا رویگریان، شانتال موفه و صالح نجفی، تهران: گام نو.##
شاتو، ژان (1398) مربیان بزرگ، ترجمه غلامحسین شکوهی، تهران: دانشگاه تهران.##
شیرازی، علی (1392) مدیریت آموزشی (تئوری، پژوهش، کاربرد)، تهران: کتاب مهربان.##
طاهری، صفورا (1389) بررسی و نقد مسئله عقلانیت در پست­مدرنیسم و نقد دلالت­های آن در تعلیم ­و تربیت، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی.##
فراقی، قادر؛ فرمهینی فراهانی، محسن (1397) «بررسی مبانی فلسفی معرفت­شناختی ارزشیابی در دورة پست­مدرن در تعلیم­و­تربیت»، پژوهش در برنامه­ریزی درسی، شمارة 32، ص130ـ115.##
قبول، احسان (1395) «تفکر انتقادی و اهمیت کاربرد آن در نظام آموزشی زبان و ادبیات فارسی»، مقالات نخستین کنگره بین‌المللی تولید علم، جنبش نرم‌افزاری و آزاداندیشی، دانشگاه آزاد اسلامی، ص447ـ433.##
کهون، لارنست (1399) از مدرنیسم تا پست­مدرنیسم، ترجمه عبدالکریم رشیدیان و مرتضی جیریایی، تهران: نی.  ##
گوتک، جرالد. ال. (1400) مکاتب فلسفی و آراء تربیتی، ترجمه محمدجعفر پاک‌سرشت، تهران: سمت. ##
مایر، فردریک (1396) تاریخ اندیشه‌های تربیتی، ترجمه علی‌اصغر فیاض، ج 2، تهران: سمت.##
مهدیان، محمدجعفر (1397) مبانی و اصول تعلیم و ­تربیت، تهران: سالاوان. ##
مهرجو، پروانه (1399) «مطالعه و تحلیل اندیشه­های تربیتی میشل فوکو با تأکید بر هدف، روش و محتوا»، مجله رویش روان­شناسی، سال 9، شمارة 2، ص126ـ117.##
میریام، شاران بی.؛ تیسدل، الیزابت جی. (1398) پژوهش کیفی، راهنمای طراحی و کاربست، ترجمه علیرضا کیامنش و مریم دانای طوس، تهران: سمت.##
نقیب­زاده، عبدالحسین (1398) نگاهی به نگرش­های فلسفی سده بیستم، تهران: طهوری.   ##
Kestel, M. and Korkmaz, I. (2019). “The Impact of Modernism and Postmodernism on Teachers”, Turquoise International Journal of Educational Research and Social Studies, No. 1, pp. 28-33.##
Kivunja, C. (2015) “Using De Bono’s Six Thinking Hats Model to Teach Critical Thinking and Problem-Solving Skills Essential for Success in the 21st Century Economy”, Creative Education, vol. 6, No. 03, pp. 380-391. ##
Ku, Kelly Y. L. & Yun Au, Rachel H. (2021) “Exploring University Students’ Perceived Values of Knowledge and Critical Thinking Using Triple-response Mode Assessment”, Anatolian Journal of Education, vol. 6, No. 2, pp. 1-12.##
Kwak, D. J. (2008) “Critical Thinking, Education, and Postmodernity: Possibilities and Limitation for Moral Education”, Educational Philosophy and Theory, vol. 9, No. 2, pp. 127-135.##
Roberts, A.; Nganga, L. & James, J. (2022) Classroom Examples: Problem-Based Learning in Secondary Education, Open Access Library Journal, vol. 9, pp. 1-16.##
Shamboul, H. (2022) “The Importance of Critical Thinking on Teaching Learning Process”, Open Journal of Social Sciences, vol. 10, pp. 29-35. ##